Demirtaş tarihçe

Demirtaş eski bir Rum köyüdür. Bursa Ovası’ndaki köy, uzun süre bataklık idi. 1930’lu yıllarda yapılan kanallar ile bataklıklar kurutulmuştur. Köyün yanından Kelesen deresi akmaktadır. 1487 yılı tahrir defterine göre Murad, Hamza ve İbrahim adlı üç kişinin ortak tımarı olduğu anlaşılıyor. 1573 yılında ise Gazi Timurtaş’ın vakıf köyü olduğu yazılmaktadır. Bu nedenle köye Timurtaş denilmiştir.

1597 yılında Ekidere, Kırkdere ile Korkulu derbentlere yakın oldukları ve köylülerin bir kısmı derbentçi olup, bazı vergilerden muaf tutulmuşlar.

Köyün büyük bölümü Çandarlı Halil Paşa’nın vakfıdır. Üzümü ve şarabı ünlüdür. XV. yüzyılda Sahra bucağına bağlı idi. 1895 ve 1908 Yıllığı’na göre 517 hanenin yaşadığı köyde, 1997 yılında 10.103 kişi yaşamaktaydı.

Kelesen deresi üzerinde Demirtaş Barajı yapılmıştır. Bu baraj, bugün bölgedeki köylerin olduğu kadar Bursa’nın da en önemli mesire ve piknik alanıdır. Köyde bugün cami olarak kullanılan tarihi yapı aslında Koimesis Tes Theotokos Kilisesi’dir. Köyde ikinci bir kilise olmasına karşın yıkılmıştır. Kilisenin arkasında ise bir Rum okulu vardı. XX. yüzyılın başında köyde 7 ipek fabrikasıyla, 2 de yağ fabrikası bulunmaktaydı.

Kurtuluş Savaşı sonrasında köyü terk eden Rumların yerine Yunanistan göçmenleri yerleştirilmiştir. Ayrıca köyde, Bektaşi Arnavutlar ile Bulgaristan göçmenleri de yaşamaktadır.

Demirtaş’a ilk kez 21 Aralık 1923 tarihinde, 189 hane Langaza’dan Gırmıç göçmeni iskân edilmiştir. 1924 yılında da, Drama’nın Kırlar, Himmetli, Bucak, Duraklı, Bekleşi ve Karamanlı köylerinden gelen 212 hane göçmen yerleşmiştir. Daha sonra Yenicevardar ve Mayadağ’dan 19 hane, Bosna’dan 2, Nevrekop, Kalkandelen, Üsküp, Priştina gibi bölgelerinden 25 hane iskân edilmiştir. Köydeki Drama göçmenleri, aslında köyün yanındaki yok olmuş Tepecik köyünde iskân olmalarına karşın Demirtaş’ta kalmışlardır.

Köyde ayrıca Türkiye’nin tek Çim Kayağı Tesisleri bulunmaktadır. Köy civarına, Bursa’nın ikinci sanayi bölgesi olan Demirtaş Sanayi Bölgesi kurulmuştur. Ayrıca 1530 tarihli tahrir defterine göre Karacabey’e ve Yenişehir’e bağlı da birer Demirtaş köyü olduğu kayıtlarda geçmesine karşın bu köylerin yeri tam olarak belirlenememiştir. Köyün 1 km kadar kuzeybatısındaki Ayazma mevkii, tarihi çınarların bulunduğu bir mesire yeridir. 1955 yılında belediye olmuştur.

Geçmişten günümüze Demirtaş. Raif Kaplanoğlu

Paylaş